Pai Yipon

งานหัตถกรรมดั้งเดิม

บันชูโซโรบัง ลูกคิดไม้แห่งโอโนะ

播州そろばん

ลูกคิดไม้ประกอบมือจากโอโนะและเมืองใกล้เคียงในเฮียวโงะ ลูกดีดคล่อง และกรอบขัดเงาเหมือนงานไม้ชั้นดี

ข้อมูลสำคัญ

ได้รับการรับรองเมื่อ
2 มิถุนายน 2519
ประเภท
พู่กัน หมึก และแท่นฝนหมึก
ภูมิภาค
คันไซ
ชื่อทางการภาษาญี่ปุ่น
播州そろばん
พื้นที่ตามทะเบียน (ภาษาญี่ปุ่น)
小野市、加西市、三木市、加古川市、加東市

หน้าเว็บทางการ (ภาษาญี่ปุ่น) (เปิดในแท็บใหม่)

งานศิลปะจากไม้

ลูกคิดบันชูใช้ไม้ธรรมชาติที่แข็งและหนัก ลูกทำจากไม้เบิร์ชหรือไม้บ็อกซ์วูด กรอบจากไม้อย่างไม้มะเกลือ ประกอบด้วยงานเข้าไม้แบบดั้งเดิมที่ละเอียด จึงใช้ง่าย ลูกดีดได้คล่อง และผิวขัดเงาทำให้แต่ละอันเป็นงานศิลปะจากไม้ ราวปี 1960 เมืองโอโนะเมืองเดียวผลิตปีละ 3.6 ล้านอันจากโรงงาน 350 แห่ง มากที่สุดในญี่ปุ่น ผลิตที่โอโนะ คาไซ มิกิ คาโกกาวะ และคาโต จังหวัดเฮียวโงะ

หมุดและการขัดเงา

  • คัดไม้แล้วผึ่งให้แห้งดี จากนั้นกลึงลูก ดึงซี่ไม้ไผ่ และเลื่อยไม้ทำกรอบ
  • ทำคานกลาง กรอบ และแผ่นหลัง ร้อยลูกเข้าซี่ แล้วประกอบกรอบ
  • ดัดส่วนที่บิดให้ตรง แล้วเจาะรูจิ๋วผ่านกรอบเพื่อใส่หมุดล็อกซี่ไม้ไผ่
  • ขัดด้วยกระดาษทรายแปดเบอร์ หญ้าหางม้า และใบมุกุ แล้วถูด้วยขี้ผึ้งขาวธรรมชาติ

วิชาที่ได้มาตอนลี้ภัย

ลูกคิดเดินทางจากจีนผ่านนางาซากิมาถึงโอตสึในปลายสมัยมุโรมาจิ เมื่อโทโยโทมิ ฮิเดโยชิ ล้อมปราสาทมิกิ ชาวเมืองที่หนีไปโอตสึได้เรียนทำลูกคิดที่นั่น แล้วกลับมาทำที่บ้านเกิด ความต้องการลดลงหลังมีเครื่องคิดเลข แต่ช่างยังได้รับคำสั่งซื้อจากครูสอนลูกคิดและนักบัญชีทั่วญี่ปุ่น

รู้ไว้ก่อนไป

  • ลูกคิดประกอบมือเป็นของขวัญที่ใช้ได้นาน สำหรับเด็กที่กำลังเรียนลูกคิด
  • ลองดีดดูว่าลูกเลื่อนได้อิสระแค่ไหน นั่นคือเครื่องหมายของลูกคิดที่ดี

คำถามที่คนไทยถามบ่อย

งานทำลูกคิดมาถึงบันชูได้อย่างไร?

ชาวเมืองที่หนีศึกปราสาทมิกิของฮิเดโยชิไปเรียนที่โอตสึ แล้วนำกลับมาบ้านเกิด

ช่วงรุ่งเรืองผลิตได้เท่าไร?

ราว 3.6 ล้านอันต่อปีในโอโนะ ช่วงปี 1960

มาจากที่ไหน

หัตถกรรมอื่นจากพื้นที่เดียวกัน

ของดีประจำถิ่นจากพื้นที่เดียวกัน

เรื่องเล่ามรดกญี่ปุ่นในพื้นที่เดียวกัน

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

เที่ยวญี่ปุ่นแบบอื่น