งานหัตถกรรมดั้งเดิม
เคียวคุโรมงสึกิโซเมะ กิโมโนดำพิธีการแห่งเกียวโต
京黒紋付染
การย้อมดำกิโมโนพิธีการติดตราตระกูลแบบเกียวโต ซ่อนสีแดงหรือครามไว้ข้างใต้ ทำให้สีดำดูลึกมีมิติ
ข้อมูลสำคัญ
- ได้รับการรับรองเมื่อ
- 3 สิงหาคม 2522
- ประเภท
- ผ้าย้อม
- ภูมิภาค
- คันไซ
- ชื่อทางการภาษาญี่ปุ่น
- 京黒紋付染
- พื้นที่ตามทะเบียน (ภาษาญี่ปุ่น)
- 京都市
สีดำที่มีสีซ่อนอยู่
มงสึกิ หรือกิโมโนดำติดตราตระกูลสีขาว คือชุดพิธีการสูงสุดของญี่ปุ่น สีดำของเกียวโตไม่ใช่ดำเฉย ๆ ผ้าไหมจะถูกย้อมรองด้วยสีแดงหรือครามก่อน แม้ใช้สีสังเคราะห์ สีดำที่ได้ก็ยังลึกและมีเสน่ห์ จากนั้นจึงใส่ตราด้วยการเขียนมือหรือใช้แม่พิมพ์ ผลิตในเมืองเกียวโต จังหวัดเกียวโต
แช่หรือทาด้วยแปรง
ขึงผ้าไหมขาวบนกรอบไม้แล้วอบไอน้ำให้หน้ากว้างเสมอกัน ลงแป้งตรงตำแหน่งตราให้คงสีขาว แล้วเลือกหนึ่งในสองวิธี
- ย้อมแช่ รองพื้นด้วยสีแดงหรือครามแล้วแช่ในน้ำย้อมสีดำ
- ย้อมแปรง รองพื้นแล้วใช้แปรงทาสีดำ แบบซันโดกุโระ จะทาสีจากพืชและสีที่ใช้สารช่วยติดสี อย่างละอย่างน้อยสองรอบ
การเขียนตราเป็นขั้นตอนสุดท้าย
จากชุดซามูไรสู่ชุดพิธีการของชาติ
การย้อมดำมีมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 10 และเป็นการย้อมกิโมโนดำติดตราอย่างเป็นแบบแผนในต้นศตวรรษที่ 17 ตั้งแต่กลางสมัยเอโดะ วิธีบินโรจิโซเมะบนพื้นครามกลายเป็นวิธีหลัก และซามูไรนิยมกิโมโนดำติดตรา พอสมัยเมจิ ชุดฮาโอริกับฮากามะติดตราถูกกำหนดเป็นชุดพิธีการของชาติ งานนี้จึงแพร่หลาย ช่างเกียวโตเรียนเทคนิคย้อมจากอังกฤษ และศึกษาการย้อมของฝรั่งเศสกับเยอรมนี จนเกิดวิธีที่เร็วขึ้นแบบปัจจุบันแทนบินโรจิโซเมะที่กินแรง ฝั่งนาโกย่าก็มีแบบของตัวเอง ดูนาโกย่าคุโรมงสึกิโซเมะ
รู้ไว้ก่อนไป
- ลองดูกิโมโนดำของเกียวโตในแสงธรรมชาติ สีแดงหรือครามที่รองพื้นจะทำให้สีดำดูอุ่นหรือเย็นขึ้นนิด ๆ
- กิโมโนดำติดตราใส่ในงานแต่งและงานพิธีสำคัญ ส่วนใหญ่จึงจะได้เห็นในงานพิธี
คำถามที่คนไทยถามบ่อย
ทำไมต้องย้อมแดงหรือครามก่อน?
สีรองพื้นทำให้สีดำสุดท้ายลึกและมีมิติ แม้จะใช้สีสังเคราะห์
ตราตระกูลย้อมหรือเขียน?
ลงแป้งกันตรงตราให้เป็นสีขาวไว้ แล้วเขียนตราด้วยมือหรือใช้แม่พิมพ์ในขั้นตอนสุดท้าย
มาจากที่ไหน
หัตถกรรมอื่นจากพื้นที่เดียวกัน
- เคียวคาโนโกะชิโบริ ผ้ามัดย้อมลายจุดลูกกวาง
- เคียวคุมิฮิโมะ เชือกถักไหมแห่งเกียวโต
- เคียวโคมง กิโมโนพิมพ์ลายแบบเกียวโต
- เคียวชิกกิ เครื่องเขินเกียวโตสายพิธีชงชา
- เคียวซาชิโมโนะ งานไม้ประกอบเกียวโตเพื่อพิธีชงชา
- เคียวเซ็นสึ พัดพับแห่งเกียวโต
- เคียวนิงเงียว ตุ๊กตาเกียวโตจากช่างหลายมือ
- เคียวนุอิ งานปักแห่งเกียวโต
- เคียวบุตสึงุ เครื่องบูชาพุทธแห่งเกียวโต
- เคียวบุตสึดัน ตู้พระเกียวโตจำลองวัดใหญ่
- เคียวยากิ คิโยมิซุยากิ เครื่องปั้นแห่งเกียวโต
- เคียวยูเซ็น กิโมโนวาดลายแห่งเกียวโต
ของดีประจำถิ่นจากพื้นที่เดียวกัน
เรื่องเล่ามรดกญี่ปุ่นในพื้นที่เดียวกัน
- คลองทะเลสาบบิวะ คลองแห่งความหวังจากโอตสึสู่เกียวโต
- คิตามาเอะบุเนะ เรือพ่อค้าที่ทำให้เมืองท่าญี่ปุ่นร่ำรวย
- จาริกแสวงบุญ 33 วัดเจ้าแม่กวนอิมไซโงกุ เส้นทางใจ 1,300 ปี
- ชาอุจิ 800 ปี เดินตามรอยมัทฉะในเกียวโตใต้
- ผ้าไหมชิริเมนแห่งทังโกะ 300 ปีของไหมริมทะเลเกียวโตเหนือ
- โยโกสุกะ คุเระ ซาเซโบะ ไมซูรุ สี่เมืองท่าทัพเรือของญี่ปุ่น
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
ข้อมูลในหน้านี้ตรวจสอบกับแหล่งเหล่านี้