งานหัตถกรรมดั้งเดิม
เคียวคาโนโกะชิโบริ ผ้ามัดย้อมลายจุดลูกกวาง
京鹿の子絞
ผ้าไหมมัดย้อมของเกียวโต เต็มไปด้วยจุดนูนเล็ก ๆ เหมือนจุดบนตัวลูกกวาง ทุกจุดช่างจับมัดด้วยมือ
ข้อมูลสำคัญ
- ได้รับการรับรองเมื่อ
- 26 กุมภาพันธ์ 2519
- ประเภท
- ผ้าย้อม
- ภูมิภาค
- คันไซ
- ชื่อทางการภาษาญี่ปุ่น
- 京鹿の子絞
- พื้นที่ตามทะเบียน (ภาษาญี่ปุ่น)
- 京都市、亀岡市、綴喜郡井手町、笠置町、和束町
จุดเหมือนลูกกวาง
คาโนโกะแปลว่าจุดบนตัวลูกกวาง ชื่อมาจากจุดมัดเล็ก ๆ ที่ดูเหมือนลายบนตัวกวางน้อย ในแบบฮิตตะและฮิโตเมะชิโบริ จุดจะเรียงแม่นยำและนูนขึ้นจนผ้ามีมิติแบบที่หาที่อื่นไม่ได้ ช่างผสมเทคนิคการมัดหลายแบบเพื่อสร้างลาย ผลิตในเมืองเกียวโต คาเมโอกะ และเมืองอิเดะ คาซางิ วาซูกะ จังหวัดเกียวโต
ส่งต่อจากมือสู่มือ
- พิมพ์ลายร่างลงบนผ้า
- ช่างมัดจับจุดมัดทีละจุด ช่างแต่ละคนถนัดเทคนิคเดียว
- ถ้าต้องการหลายสี จะห่อหรือครอบส่วนที่ไม่ต้องการให้โดนสี
- ย้อมผ้า ตากให้แห้ง แล้วแกะด้ายออก
- ใช้ไอน้ำยืดผ้าให้หน้ากว้างเสมอกัน
จากชุดราชสำนักสู่แฟชั่นเอโดะ
ญี่ปุ่นใช้การมัดย้อมมากว่าพันปี เริ่มจากลายบนชุดราชสำนัก ตั้งแต่สมัยมุโรมาจิจนต้นสมัยเอโดะรุ่งเรืองในชื่อสึจิงาฮานะ แล้วคาโนโกะชิโบริก็ถึงจุดสูงสุดในกลางสมัยเอโดะ ฝีมือนิ้วมือนี้สืบทอดต่อกันมาจนถึงวันนี้
รู้ไว้ก่อนไป
- ตอนนี้เคียวคาโนโกะมีทั้งผ้าม่านโนเรน ผ้าแขวนผนัง และของแต่งบ้าน เข้ากับบ้านสมัยใหม่ได้ดี
- ลองเอานิ้วลูบจุดเบา ๆ ผิวนูนนั้นคือร่องรอยของการมัดด้วยมือ
คำถามที่คนไทยถามบ่อย
ทำไมเรียกว่าคาโนโกะ?
คาโนโกะแปลว่าจุดบนตัวลูกกวาง จุดมัดบนผ้าดูเหมือนลายบนตัวกวางน้อย
ช่างคนเดียวทำทั้งผืนไหม?
ไม่ใช่ งานร่างลาย มัด ย้อม และเก็บงาน แต่ละขั้นมีช่างเฉพาะทาง
มาจากที่ไหน
หัตถกรรมอื่นจากพื้นที่เดียวกัน
- เคียวคุมิฮิโมะ เชือกถักไหมแห่งเกียวโต
- เคียวคุโรมงสึกิโซเมะ กิโมโนดำพิธีการแห่งเกียวโต
- เคียวโคมง กิโมโนพิมพ์ลายแบบเกียวโต
- เคียวชิกกิ เครื่องเขินเกียวโตสายพิธีชงชา
- เคียวซาชิโมโนะ งานไม้ประกอบเกียวโตเพื่อพิธีชงชา
- เคียวเซ็นสึ พัดพับแห่งเกียวโต
- เคียวนิงเงียว ตุ๊กตาเกียวโตจากช่างหลายมือ
- เคียวนุอิ งานปักแห่งเกียวโต
- เคียวบุตสึงุ เครื่องบูชาพุทธแห่งเกียวโต
- เคียวบุตสึดัน ตู้พระเกียวโตจำลองวัดใหญ่
- เคียวยากิ คิโยมิซุยากิ เครื่องปั้นแห่งเกียวโต
- เคียวยูเซ็น กิโมโนวาดลายแห่งเกียวโต
ของดีประจำถิ่นจากพื้นที่เดียวกัน
เรื่องเล่ามรดกญี่ปุ่นในพื้นที่เดียวกัน
- คลองทะเลสาบบิวะ คลองแห่งความหวังจากโอตสึสู่เกียวโต
- คิตามาเอะบุเนะ เรือพ่อค้าที่ทำให้เมืองท่าญี่ปุ่นร่ำรวย
- จาริกแสวงบุญ 33 วัดเจ้าแม่กวนอิมไซโงกุ เส้นทางใจ 1,300 ปี
- ชาอุจิ 800 ปี เดินตามรอยมัทฉะในเกียวโตใต้
- ผ้าไหมชิริเมนแห่งทังโกะ 300 ปีของไหมริมทะเลเกียวโตเหนือ
- โยโกสุกะ คุเระ ซาเซโบะ ไมซูรุ สี่เมืองท่าทัพเรือของญี่ปุ่น
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
ข้อมูลในหน้านี้ตรวจสอบกับแหล่งเหล่านี้