Pai Yipon

งานหัตถกรรมดั้งเดิม

เอจิโกะโยอิตะอุจิฮาโมโนะ กบไสไม้และสิ่วตีมือ

越後与板打刃物

กบไสไม้ สิ่ว และขวานตีมือจากโยอิตะ เมืองนางาโอกะ จังหวัดนีงาตะ เครื่องมือที่ช่างทำให้ช่างมากว่า 400 ปี

ข้อมูลสำคัญ

ได้รับการรับรองเมื่อ
12 มีนาคม 2529
ประเภท
งานโลหะ
ภูมิภาค
ชูบุ
ชื่อทางการภาษาญี่ปุ่น
越後与板打刃物
พื้นที่ตามทะเบียน (ภาษาญี่ปุ่น)
長岡市

หน้าเว็บทางการ (ภาษาญี่ปุ่น) (เปิดในแท็บใหม่)

เครื่องมือของมืออาชีพ

มีดและเครื่องมือตีของโยอิตะทำด้วยวิธีฮิซุคุริ คือตีเหล็กกล้าร้อน ๆ ขึ้นรูปด้วยค้อน ขึ้นชื่อเรื่องความคมและใช้งานง่าย ตัวเด่นคือกบไสไม้คันนะและสิ่วโนมิ รวมถึงขวาน ผึ่ง สิ่วแกะสลัก และมีดคิริดาชิ เป็นเครื่องมือที่ช่างทำให้ช่างไม้มืออาชีพ ผลิตที่เมืองนางาโอกะ จังหวัดนีงาตะ

เผาและตี ซ้ำแล้วซ้ำเล่า

  • ยืดเหล็กกล้าและเหล็กอ่อนให้ได้ขนาด วางเหล็กกล้าบนเหล็กอ่อน เผาจนแดงแล้วตีให้ติดกัน
  • อบอ่อนเพื่อให้เนื้อเหล็กดีขึ้น แล้วขัดผิว
  • ชุบแข็งและอบคืนตัว ขั้นตอนที่ถือว่าเป็นหัวใจของมีด อุณหภูมิมีตั้งแต่กว่า 1,000 องศาไปจนถึงราว 160 องศาเซลเซียส ช่างกะด้วยตา
  • สุดท้ายลับคมแล้วประกอบเข้ากับตัวกบไม้หรือด้าม

ช่างดาบของอุเอสุกิ เค็นชิน

ปลายศตวรรษที่ 16 ขุนพลคนหนึ่งของอุเอสุกิ เค็นชิน เชิญช่างดาบจากคาสึงายามะมาตีมีดที่โยอิตะ ถึงกลางสมัยเอโดะ เครื่องมือช่างไม้ของโยอิตะเป็นที่รู้จักในชื่อสิ่วโดฮิหรือสิ่วเฮียวบุ สมัยเมจิช่างดาบหันมาทำกบไสไม้ จนมีชื่อเสียงไปทั่วญี่ปุ่น

รู้ไว้ก่อนไป

  • ถ้าทำงานไม้ ถามช่างว่ากบหรือสิ่วแบบไหนเหมาะกับมือใหม่
  • ของมีคมต้องใส่กระเป๋าโหลดใต้เครื่อง ห้ามถือขึ้นเครื่อง

คำถามที่คนไทยถามบ่อย

โยอิตะเก่งเรื่องอะไรที่สุด?

เครื่องมือช่างไม้ โดยเฉพาะกบไสไม้คันนะและสิ่วโนมิ

งานนี้เก่าแก่แค่ไหน?

กว่า 400 ปี ย้อนไปถึงปลายศตวรรษที่ 16

มาจากที่ไหน

หัตถกรรมอื่นจากพื้นที่เดียวกัน

ของดีประจำถิ่นจากพื้นที่เดียวกัน

เรื่องเล่ามรดกญี่ปุ่นในพื้นที่เดียวกัน

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

เที่ยวญี่ปุ่นแบบอื่น