เรื่องเล่ามรดกญี่ปุ่น
เทศกาลคิริโกะ คาบสมุทรโนโตะ โคมยักษ์เรืองแสงคืนหน้าร้อน
灯(あか)り舞う半島 能登
หน้าร้อนทุกปี ราว 200 ชุมชนบนคาบสมุทรโนโตะจะแบกโคมยักษ์ที่เรียกว่าคิริโกะแห่ไปตามถนน ไปโนโตะช่วงหน้าร้อนแทบจะได้เจอแน่นอน
ข้อมูลสำคัญ
- ธีม
- ทะเลและริมน้ำ, เทศกาลและพิธีกรรม
- ยุค
- ยุคเอโดะ
- ภูมิภาค
- ชูบุ
- ชื่อทางการภาษาญี่ปุ่น
- 灯(あか)り舞う半島 能登
- ชื่อรองทางการภาษาญี่ปุ่น
- ~熱狂のキリコ祭り~
- พื้นที่ตามทะเบียน (ภาษาญี่ปุ่น)
- 石川県(七尾市,輪島市,珠洲市,志賀町,穴水町,能登町)
เรื่องเล่าของมรดกนี้
คาบสมุทรโนโตะยื่นออกไปในทะเลญี่ปุ่น สมัยก่อนเรือพาผู้คนและวัฒนธรรมจากหลายที่มาขึ้นฝั่งที่นี่ แต่ด้วยความเป็นคาบสมุทร โนโตะเลยเก็บประเพณีของตัวเองไว้ได้ดี จนได้ชื่อว่าคลังแห่งเทศกาล มีมรดกวัฒนธรรมพื้นบ้านที่ขึ้นทะเบียนถึง 84 รายการ
ที่ดังที่สุดคือเทศกาลคิริโกะ คิริโกะคือโคมทรงกล่องสูง ลงรักและแกะสลัก ด้านข้างเขียนพู่กันตัวใหญ่หรือวาดภาพนักรบ ใหญ่สุดหนักราว 2 ตัน สูง 15 เมตร คนในหมู่บ้านช่วยกันแบกขึ้นบ่าแห่คู่กับเกี้ยวเทพเจ้า เทศกาลนี้มีมาตั้งแต่สมัยเอโดะเป็นอย่างน้อย แล้วใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ เพราะแต่ละหมู่บ้านแข่งกันเรื่องขนาด ลวดลาย และจำนวนโคม
ไปดูยังไง
- จัดราว 3 เดือนช่วงหน้าร้อน ในราว 200 ชุมชนของนานาโอะ วาจิมะ ซูซุ ชิกะ อานามิซุ และโนโตะ
- แต่ละงานต่างกันทั้งจำนวนโคม รูปทรง และเส้นทางแห่ คนท้องถิ่นเลยแนะนำให้ตระเวนดูหลายงาน
- ไฮไลต์คือหลังพระอาทิตย์ตก ตอนจุดไฟในโคม
วางแผนเที่ยวต่อได้ที่คู่มือเที่ยวอิชิกาวะ
รู้ไว้ก่อนไป
- วันงาน บ้านในหมู่บ้านจะเปิดประตูหน้าต่างเลี้ยงญาติและแขก เรียกว่าโยบาเระ ดูอยู่ข้างนอกอย่างสุภาพ อย่าเดินเข้าบ้านคนอื่นถ้าไม่ได้รับเชิญ
- เช็กวันจัดงานของแต่ละเมืองก่อนไป เพราะกระจายอยู่ตลอดหน้าร้อน
- โนโตะเจอแผ่นดินไหวใหญ่เมื่อมกราคม 2024 (พ.ศ. 2567) ควรเช็กข่าวและข้อมูลท้องถิ่นล่าสุดก่อนวางแผน
คำถามที่คนไทยถามบ่อย
เทศกาลคิริโกะจัดช่วงไหน
ราว 3 เดือนในหน้าร้อน แต่ละชุมชนจากราว 200 แห่งมีวันจัดของตัวเอง
โคมคิริโกะใหญ่แค่ไหน
อันใหญ่ที่สุดหนักราว 2 ตัน สูงประมาณ 15 เมตร หรือราวตึก 5 ชั้น
มาจากที่ไหน
เรื่องเล่ามรดกญี่ปุ่นอื่นในพื้นที่เดียวกัน
ของดีประจำถิ่นจากพื้นที่เดียวกัน
หัตถกรรมจากพื้นที่เดียวกัน
- คางะนุอิ งานปักไหมทองแห่งคานาซาวะ
- คางะยูเซ็น กิโมโนลายดอกไม้แห่งคานาซาวะ
- คานาซาวะชิกกิ มากิเอะทองแห่งแคว้นคางะ
- คานาซาวะบุตสึดัน ตู้พระทองและมากิเอะแห่งคางะ
- คานาซาวะฮากุ แผ่นทองคำเปลวแห่งคานาซาวะ
- คุตานิยากิ พอร์ซเลนวาดห้าสี
- นานาโอะบุตสึดัน ตู้พระทำมือขนาดใหญ่แห่งโนโตะ
- ผ้าไหมอุชิคุบิสึมุงิ
- ยามานากะชิกกิ ฝีมือกลึงไม้ชั้นเลิศแห่งเมืองออนเซ็น
- วาจิมะนุริ เครื่องเขินแกร่งที่สุดแห่งโนโตะ