งานหัตถกรรมดั้งเดิม
โตเกียวมุจิโซเมะ ศิลปะผ้าสีพื้นแห่งเอโดะ
東京無地染
ผ้าไหมย้อมสีพื้นสีเดียว ปรับสีให้ตรงเป๊ะด้วยการย้อมสองครั้ง เป็นงานของโตเกียวที่เติบโตจากสีม่วง คราม และน้ำตาลของช่างย้อมเอโดะ
ข้อมูลสำคัญ
- ได้รับการรับรองเมื่อ
- 30 พฤศจิกายน 2560
- ประเภท
- ผ้าย้อม
- ภูมิภาค
- คันโต
- ชื่อทางการภาษาญี่ปุ่น
- 東京無地染
- พื้นที่ตามทะเบียน (ภาษาญี่ปุ่น)
- 千代田区、新宿区、墨田区、江東区、中野区、杉並区、豊島区、北区、板橋区、練馬区、足立区、神奈川県/川崎市
ไม่มีลาย มีแต่สี
มุจิแปลว่าสีพื้น เมื่อไม่มีลายช่วยกลบ ทุกอย่างจึงอยู่ที่การทำสีให้ตรงที่สุด ช่างย้อมสีพื้นของโตเกียวปรับสีด้วยการย้อมทับหลายชั้น ผลิตในเขตชินจูกุ สุมิดะ โคโตะ นากาโนะ และเขตอื่นของโตเกียว รวมถึงเมืองคาวาซากิ จังหวัดคานากาวะ
ย้อมสองรอบให้ได้สีที่ใช่
- ย้อมผ้าไหมโดยขึงด้วยไม้ไผ่ชินชิ ส่งผ่านอ่างย้อมทีละช่วง หรือม้วนบนไม้
- ย้อมรอบแรกเพื่อปรับสี รอบที่สองเพื่อให้ได้เฉดตรงตามที่สั่ง
- ถ้าเป็นสีดำหรือผ้าหนา รอบแรกจะใช้น้ำย้อมที่ใช้แล้ว
- ทำให้สีติดด้วยการล้างน้ำหรือผ่านน้ำกรด
- ถ้าเป็นกิโมโนติดตรา ใช้แม่พิมพ์ตรากับแป้งกันให้ตราคงสีขาว แล้วเขียนตราหลังย้อมเสร็จ
ม่วงเอโดะกับน้ำตาลเอโดะ
งานนี้เติบโตจากการย้อมสีพื้นของช่างในช่วงกลางถึงปลายสมัยเอโดะ ด้วยสีอย่างเอโดะมุราซากิ (สีม่วง) คราม แดงจากดอกคำฝอย และโทนน้ำตาลเอโดะจะ เป็นหนึ่งในงานที่ได้รับการขึ้นทะเบียนใหม่ เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน 2017
รู้ไว้ก่อนไป
- ผ้าไหมสีพื้นเป็นฐานของกิโมโนหลายแบบ ครั้งหน้าที่เห็นกิโมโนสีเรียบในโตเกียว อาจเป็นงานนี้ก็ได้
- ลองถามถึงเอโดะมุราซากิ สีม่วงที่ผูกพันกับเอโดะเก่ามาก
คำถามที่คนไทยถามบ่อย
ทำไมต้องย้อมสองรอบ?
รอบแรกปรับสี รอบที่สองทำให้ได้เฉดตรงเป๊ะ
ผลิตแค่ในโตเกียวไหม?
ส่วนใหญ่อยู่ในเขตต่าง ๆ ของโตเกียว และที่เมืองคาวาซากิ จังหวัดคานากาวะ
มาจากที่ไหน
หัตถกรรมอื่นจากพื้นที่เดียวกัน
- คามาคุระโบริ ไม้แกะสลักลงรักแดง
- โตเกียวกิงกิ เครื่องเงินตีมือแห่งเอโดะ
- โตเกียวโซเมะโคมง ลายจิ๋วแห่งเอโดะ
- โตเกียวเทงากิยูเซ็น กิโมโนเขียนมือสไตล์เอโดะ
- โตเกียวเทโบริอินโช ตราประทับชื่อแกะมือแห่งโตเกียว
- ผ้าไหมทามะโอริ ฮาจิโอจิ
- ผ้าไหมมูรายามะโอชิมะสึมุงิ
- ผ้าไหมฮนบะคิฮาจิโจ เกาะฮาจิโจ
- เอโดะการาสุ เครื่องแก้วเป่ามือแห่งโตเกียว
- เอโดะคาระคามิ กระดาษสาลายพิมพ์สำหรับประตูบานเลื่อน
- เอโดะคิเมโกมิ ตุ๊กตาแต่งผ้าด้วยการสอดร่อง
- เอโดะคิริโกะ แก้วเจียระไนสีสดแห่งโตเกียว
เรื่องเล่ามรดกญี่ปุ่นในพื้นที่เดียวกัน
- คามาคุระ เมืองหลวงซามูไรที่เหมือนภาพโมเสกของประวัติศาสตร์
- ช่างหินแห่งยัตสึชิโระ ผู้สร้างสะพานหินของญี่ปุ่น
- ภูเขาทาคาโอะกับฮาจิโอจิ เมืองแห่งไหม
- โยโกสุกะ คุเระ ซาเซโบะ ไมซูรุ สี่เมืองท่าทัพเรือของญี่ปุ่น
- หมู่เกาะหินแห่งทะเลเซโตะใน
- โอยามะไมริ ทริปสายบุญยอดฮิตของคนเอโดะ
- ฮาโกเนะฮาจิริ เดินถนนหินสมัยเอโดะข้ามภูเขาฮาโกเนะ
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
ข้อมูลในหน้านี้ตรวจสอบกับแหล่งเหล่านี้