โตเกียวโซเมะโคมง ลายจิ๋วแห่งเอโดะ

ลายที่เห็นได้เมื่อมองใกล้

โคมง แปลว่าลายเล็ก และแบบของโตเกียวขึ้นชื่อว่าเล็กจริง ๆ จุดและเส้นเรขาคณิตถี่ยิบจนมองห่างนิดเดียวก็เหมือนผ้าสีพื้น ต้องเดินเข้าไปใกล้ถึงจะเห็นลาย แม้ใช้สีเดียวก็ดูสง่า ผลิตในเขตชินจูกุ จิโยดะ เซตางายะ โทชิมะ เนริมะ และเขตอื่นในโตเกียว

แม่พิมพ์แกะมือกับแป้งกันสี

แม่พิมพ์ที่ใช้คืออิเสะคาตางามิ ทำจากกระดาษวาชิทำมือหลายชั้นติดกันด้วยน้ำฝาดลูกพลับ แล้วช่างผู้ชำนาญแกะลายด้วยเหล็กเจาะและมีดเล็กทีละจุด

• ขึงผ้าไหมขาวบนกระดานยาว แล้ววางแม่พิมพ์ทับ
• ใช้ไม้ปาดแป้งกันสีผ่านแม่พิมพ์
• ลอกผ้าออกจากกระดาน แล้วปาดแป้งผสมสีทับทั้งผืนเพื่อย้อมสีพื้น
• นำไปนึ่งก่อนแป้งจะแห้ง เพื่อให้สีติดเนื้อผ้า
• สุดท้ายล้างน้ำอย่างพิถีพิถันให้แป้งและสีส่วนเกินหลุดออก

จากชุดซามูไรสู่แฟชั่นชาวเมือง

ผ้าโคมงมีมาตั้งแต่สมัยมุโรมาจิ แต่แพร่หลายในสมัยเอโดะ เมื่อช่างย้อมในเอโดะรับย้อมชุดคามิชิโมะของเจ้าเมืองที่มาชุมนุมกันจากทั่วญี่ปุ่น พอถึงกลางสมัยเอโดะ ชาวเมืองก็หันมาใส่ด้วย สมัยเอโดะทั้งชายและหญิงใส่โคมง แต่ตั้งแต่สมัยเมจิกลายเป็นผ้าของผู้หญิง หลังเมจิ น้ำใสของแม่น้ำคันดะทำให้ริมฝั่งกลายเป็นแหล่งย้อมผ้าหลัก