งานหัตถกรรมดั้งเดิม
เอโดะคิเมโกมิ ตุ๊กตาแต่งผ้าด้วยการสอดร่อง
江戸木目込人形
ตุ๊กตาเทศกาลและตุ๊กตาคาบุกิ ที่กิโมโนถูกสอดลงร่องบนตัวที่ปั้นจากผงไม้คิริ เทคนิคที่เริ่มจากศาลเจ้าคามิกาโมะในเกียวโต
ข้อมูลสำคัญ
- ได้รับการรับรองเมื่อ
- 6 กุมภาพันธ์ 2521
- ประเภท
- ตุ๊กตาและโคเคชิ
- ภูมิภาค
- คันโต
- ชื่อทางการภาษาญี่ปุ่น
- 江戸木目込人形
- พื้นที่ตามทะเบียน (ภาษาญี่ปุ่น)
- さいたま市、春日部市、東京都/文京区、台東区、墨田区、北区、荒川区、板橋区、足立区、葛飾区、江戸川区
แต่งตัวโดยไม่ต้องเย็บ
ตุ๊กตาคิเมโกมิมีตัวปั้นจาก "โทโซะ" คือผงขี้เลื่อยไม้คิริผสมกาวแป้ง แกะร่องลงบนตัว แล้วสอดผ้าไหมหรือผ้าฝ้ายลงร่องจนดูเหมือนสวมชุด โดยไม่มีฝีเข็มเลย คนญี่ปุ่นบอกว่าตุ๊กตาดีหรือไม่ดูที่หน้า งานทำหัวจึงต้องใช้ฝีมือมากที่สุด มีทั้งตุ๊กตาเทศกาล ตุ๊กตาคาบุกิ และตุ๊กตาวิถีชีวิต ผลิตที่เมืองไซตามะ คาสึคาเบะ และเขตฝั่งตะวันออกของโตเกียว รวมถึงไซตามะ
ปั้น แกะร่อง สอดผ้า
- นวดผงไม้คิริกับกาวแป้ง กดลงแม่พิมพ์ แล้วผึ่งให้แห้ง
- แกะร่องตามแนวเสื้อผ้า
- ตัดผ้าแล้วสอดลงร่องทีละชิ้น
- ทาหัวหลายชั้น แกะตา จมูก ปากด้วยมีดเล็ก แล้วขัดเงา
- วาดคิ้วและตาด้วยพู่กันเส้นเล็ก แต้มแก้มและปาก แล้วติดผมไหม
จากนักบวชศาลเจ้า
กลางสมัยเอโดะ นักบวชศาลเจ้าคามิกาโมะในเกียวโตแกะตุ๊กตาเล็ก ๆ จากเศษไม้หลิวที่ใช้ทำกล่องพิธี แล้วแกะร่องสอดเศษผ้าจากชุดนักบวช แรกเรียกว่าตุ๊กตาคาโมะ ต่อมาเรียกคิเมโกมิตามเทคนิคการสอดผ้า แล้วแพร่มาถึงเอโดะ
รู้ไว้ก่อนไป
- ลองดูตะเข็บใกล้ ๆ ขอบผ้าจะหายเข้าไปในร่อง โดยไม่มีฝีเข็มเลย
- อิวาสึกิในเมืองไซตามะเป็นเมืองตุ๊กตา เหมาะไปดูงานของช่างหลายเจ้าในที่เดียว
คำถามที่คนไทยถามบ่อย
คิเมโกมิแปลว่าอะไร?
การสอดผ้าลงร่องที่แกะไว้ เพื่อแต่งตัวตุ๊กตา
ตุ๊กตาคิเมโกมิเริ่มที่ไหน?
ศาลเจ้าคามิกาโมะ เกียวโต กลางสมัยเอโดะ
มาจากที่ไหน
หัตถกรรมอื่นจากพื้นที่เดียวกัน
- เกียวดะทาบิ ถุงเท้าแยกนิ้วจากเมืองทาบิ
- คาสึคาเบะคิริทันสึ ตู้ไม้พอโลเนียไซตามะ
- โตเกียวกิงกิ เครื่องเงินตีมือแห่งเอโดะ
- โตเกียวโซเมะโคมง ลายจิ๋วแห่งเอโดะ
- โตเกียวเทงากิยูเซ็น กิโมโนเขียนมือสไตล์เอโดะ
- โตเกียวเทโบริอินโช ตราประทับชื่อแกะมือแห่งโตเกียว
- โตเกียวมุจิโซเมะ ศิลปะผ้าสีพื้นแห่งเอโดะ
- ผ้ามัดหมี่อิเซซากิกาสุริ
- ผ้าไหมชิจิบุเมเซ็น
- ผ้าไหมทามะโอริ ฮาจิโอจิ
- ผ้าไหมมูรายามะโอชิมะสึมุงิ
- ผ้าไหมฮนบะคิฮาจิโจ เกาะฮาจิโจ
เรื่องเล่ามรดกญี่ปุ่นในพื้นที่เดียวกัน
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
ข้อมูลในหน้านี้ตรวจสอบกับแหล่งเหล่านี้