งานหัตถกรรมดั้งเดิม
โตเกียวเทงากิยูเซ็น กิโมโนเขียนมือสไตล์เอโดะ
東京手描友禅
กิโมโนไหมเขียนลายด้วยมือจากโตเกียว ใช้สีน้อย ลายเรียบแต่มีสไตล์ ตรงกับรสนิยมความเท่แบบเงียบ ๆ ของชาวเอโดะ
ข้อมูลสำคัญ
- ได้รับการรับรองเมื่อ
- 3 มีนาคม 2523
- ประเภท
- ผ้าย้อม
- ภูมิภาค
- คันโต
- ชื่อทางการภาษาญี่ปุ่น
- 東京手描友禅
- พื้นที่ตามทะเบียน (ภาษาญี่ปุ่น)
- 特別区全域他
ยูเซ็นสำเนียงเอโดะ
ยูเซ็นคือศิลปะการวาดภาพลงบนผ้าไหมกิโมโน แบบเขียนมือของโตเกียวจะใช้สีไม่มาก มองแวบแรกดูเรียบ แต่แฝงโทนสีสดใสและความคิดใหม่ ๆ ผลิตทั่ว 23 เขตของโตเกียว ทั้งผ้ากิโมโน เสื้อคลุมฮาโอริ และโอบิ
สามวิธีกันสี
ยูเซ็นของโตเกียวทุกแบบเป็นการย้อมกันสี คือใช้บางอย่างกั้นไม่ให้สีซึม ลายจึงคมชัด มีสามแบบหลัก
- อิโตเมะยูเซ็น แบบที่นิยมที่สุดตอนนี้ เส้นแป้งบาง ๆ ทำให้เกิดเส้นขอบสีขาวเหมือนเส้นด้ายหลังย้อม
- โรเคจิ ใช้ขี้ผึ้งเป็นตัวกันสี คล้ายผ้าบาติก
- มุเซ็นงากิ วาดลายโดยไม่มีเส้นขอบ
มาจากเกียวโต แล้วกลายเป็นขบถ
กลางสมัยเอโดะ สินค้าจากเกียวโตและโอซาก้าหลั่งไหลเข้าเอโดะ ช่างย้อมประจำตัวเจ้าเมืองก็ย้ายตามมาพร้อมเทคนิค เมื่อพ่อค้ามีอำนาจทางเศรษฐกิจ รสนิยม อิคิ หรือความเท่แบบไม่โฉ่งฉ่างก็หล่อหลอมงานนี้ ช่างวาดลายจึงพัฒนายูเซ็นเขียนมือขึ้น โรงย้อมเติบโตริมแม่น้ำสุมิดะและคันดะ และเคยล้างผ้าในแม่น้ำจนถึงต้นสมัยโชวะ ลองเทียบกับเคียวยูเซ็น เพื่อดูต้นกำเนิดจากเกียวโต
รู้ไว้ก่อนไป
- ถ้าชอบกิโมโนเกียวโตแต่รู้สึกว่าสีจัดไป ยูเซ็นโตเกียวที่สีหม่นกว่าอาจถูกใจกว่า
- งานนี้เติบโตริมแม่น้ำสุมิดะและคันดะ เดินเล่นริมน้ำก็เหมือนเดินผ่านถิ่นเดิมของยูเซ็นโตเกียว
คำถามที่คนไทยถามบ่อย
ยูเซ็นโตเกียวต่างจากเคียวยูเซ็นอย่างไร?
ใช้สีน้อยกว่า ดูเรียบและเท่ ตามรสนิยมชาวเมืองเอโดะ
อิโตเมะยูเซ็นคืออะไร?
เทคนิคหลักที่ใช้เส้นแป้งกันสี หลังย้อมจะเหลือเส้นขอบสีขาวคล้ายเส้นด้าย
มาจากที่ไหน
หัตถกรรมอื่นจากพื้นที่เดียวกัน
- โตเกียวกิงกิ เครื่องเงินตีมือแห่งเอโดะ
- โตเกียวโซเมะโคมง ลายจิ๋วแห่งเอโดะ
- โตเกียวเทโบริอินโช ตราประทับชื่อแกะมือแห่งโตเกียว
- โตเกียวมุจิโซเมะ ศิลปะผ้าสีพื้นแห่งเอโดะ
- ผ้าไหมทามะโอริ ฮาจิโอจิ
- ผ้าไหมมูรายามะโอชิมะสึมุงิ
- ผ้าไหมฮนบะคิฮาจิโจ เกาะฮาจิโจ
- เอโดะการาสุ เครื่องแก้วเป่ามือแห่งโตเกียว
- เอโดะคาระคามิ กระดาษสาลายพิมพ์สำหรับประตูบานเลื่อน
- เอโดะคิเมโกมิ ตุ๊กตาแต่งผ้าด้วยการสอดร่อง
- เอโดะคิริโกะ แก้วเจียระไนสีสดแห่งโตเกียว
- เอโดะซาชิโมโนะ งานไม้ไร้ตะปูสไตล์เอโดะ
เรื่องเล่ามรดกญี่ปุ่นในพื้นที่เดียวกัน
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
ข้อมูลในหน้านี้ตรวจสอบกับแหล่งเหล่านี้