อิเสะคาตะกามิ แผ่นฉลุกระดาษสำหรับย้อมกิโมโน

ลายเบื้องหลังกิโมโน

อิเสะคาตะกามิคือแผ่นฉลุสำหรับย้อมลายยูเซ็น ยูกาตะ และโคมงลงบนผ้ากิโมโน นำกระดาษสาญี่ปุ่นทำมือหลายชั้นมาติดกันด้วยยางลูกพลับที่หมักอย่างน้อยสี่ปี แล้วแกะด้วยมือ กิโมโนโคมง ลายเล็กละเอียดทั่วผืน อย่างโตเกียวโซเมะโคมงและเคียวโคมง แทบทั้งหมดของญี่ปุ่นย้อมด้วยแผ่นฉลุจากอิเสะ แผ่นฉลุที่แกะแล้วยังใส่กรอบเป็นงานศิลปะหรือใช้ตกแต่งบ้านได้ ได้รับการรับรองเป็นเครื่องมือหัตถกรรมดั้งเดิม ผลิตที่ซูซูกะ จังหวัดมิเอะ

แกะได้สี่วิธี

• ฮิกิโบริ ลากใบมีดตามไม้บรรทัด ได้ลายเส้นริ้วเท่ากัน
• สึกิโบริ กดมีดเล็กตรงลงทะลุกระดาษ 5 ถึง 8 แผ่นพร้อมกัน
• โดงุโบริ ใช้ใบมีดรูปดอกไม้ พัด หรือข้าวหลามตัด ตอกลายทีละดวง
• คิริโบริ ใช้ใบมีดครึ่งวงกลมเจาะลายโคมงละเอียด อย่างลายจุดหนังปลาฉลาม แผ่นขนาด 24 x 39 ซม. อาจใช้เวลาราวสามสัปดาห์

ช่างย้อมในภาพวาด

ภาพวาดอาชีพช่างสมัยมุโรมาจิมีภาพช่างย้อมใช้แผ่นฉลุ จึงเชื่อว่าแผ่นฉลุมีแล้วตั้งแต่ปลายมุโรมาจิ สมัยเอโดะ แคว้นคิชูให้ความคุ้มครอง งานนี้จึงรุ่งเรืองในหมู่บ้านชิโรโกะและจิเกะ ในเมืองซูซูกะปัจจุบัน