Pai Yipon

งานหัตถกรรมดั้งเดิม

โอคุไอสึอามิคุมิไซกุ ตะกร้าเปลือกองุ่นป่า

奥会津編み組細工

ตะกร้าสานมือจากเปลือกองุ่นป่า เถามาตาตาบิ และหญ้าภูเขา งานฝีมือฤดูหนาวของมิชิมะ เมืองหิมะในฟุกุชิมะ

ข้อมูลสำคัญ

ได้รับการรับรองเมื่อ
10 กันยายน 2546
ประเภท
งานไม้และไม้ไผ่
ภูมิภาค
โทโฮคุ
ชื่อทางการภาษาญี่ปุ่น
奥会津編み組細工
พื้นที่ตามทะเบียน (ภาษาญี่ปุ่น)
大沼郡三島町

หน้าเว็บทางการ (ภาษาญี่ปุ่น) (เปิดในแท็บใหม่)

พืชภูเขาสามชนิด

โอคุไอสึอามิคุมิไซกุคืองานจักสานจากพืชที่เก็บจากเทือกเขาโอคุไอสึ ได้แก่ หญ้าฮิโระโระ เปลือกองุ่นป่า และมาตาตาบิ เป็นงานฤดูหนาวของหมู่บ้านชาวนาที่หิมะปิดทางมาหลายชั่วคน ปัจจุบันผลิตหลักที่มิชิมะ จังหวัดฟุกุชิมะ ทั้งตะกร้าถือ ตะกร้าสะพายและคาดเอว ภาชนะขนม ตะแกรงซาวข้าว และถาดโซบะ ได้รับความนิยมเพราะแข็งแรง เรียบง่าย และทำมือ

พืชแต่ละชนิด สานต่างกัน

  • หญ้าฮิโระโระฟั่นเป็นเชือกแล้วสานละเอียดจนดูเหมือนลูกไม้
  • เปลือกองุ่นป่าเก็บราวเดือนมิถุนายนช่วงดอกเกาลัดบาน เหนียวมาก ใช้ทำกระเป๋าและตะกร้า
  • กิ่งมาตาตาบิยาว 1 ถึง 3 เมตร สานเป็นอุปกรณ์ครัวที่ระบายน้ำดี และอ่อนตัวเมื่อเปียก จึงแทบไม่บาดมือ

ย้อนไปถึงสมัยโจมง

เศษเชือกและตะกร้าสานที่พบในแหล่งโบราณคดีอาราจาชิกิในมิชิมะ แสดงว่าฝีมือจักสานที่นี่ย้อนไปถึงสมัยโจมง บันทึกยุคหลังยังเล่าถึงตะกร้าจากพืชป่า เสื้อกันฝนจากหญ้า ตะแกรงเถามาตาตาบิ และถุงเปลือกองุ่นป่าที่ใช้ในชีวิตประจำวัน เมื่อช่างลดลง มิชิมะจึงเริ่มขบวนการงานฝีมือเพื่อชีวิต เปิดศูนย์เซคัตสึโคเกคังในปี 1986 และจำนวนช่างก็กลับมาเพิ่มขึ้น หลายคนอายุเกิน 65 ปี

รู้ไว้ก่อนไป

  • แวะมิชิมะเซคัตสึโคเกคัง ศูนย์งานฝีมือของเมือง เพื่อดูการสานตะกร้า
  • ตะกร้าเปลือกองุ่นป่ายิ่งใช้ยิ่งเงางามขึ้น

คำถามที่คนไทยถามบ่อย

ฮิโระโระคืออะไร?

หญ้าภูเขาจากโอคุไอสึ นำมาฟั่นเป็นเชือกแล้วสานเป็นตะกร้าละเอียดเหมือนลูกไม้

มาตาตาบิใช้ทำอะไร?

ส่วนใหญ่สานเป็นอุปกรณ์ครัวอย่างตะแกรง เพราะระบายน้ำดี

มาจากที่ไหน

หัตถกรรมอื่นจากพื้นที่เดียวกัน

ของดีประจำถิ่นจากพื้นที่เดียวกัน

เรื่องเล่ามรดกญี่ปุ่นในพื้นที่เดียวกัน

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

เที่ยวญี่ปุ่นแบบอื่น