มิโซะโกเซ็น

เค็ม หวาน และลึก

มิโซะโกเซ็นค่อนข้างเค็ม แต่ใช้โคจิข้าวมาก จึงหวานด้วย การบ่มเพิ่มรสเปรี้ยว ฝาด และขมอ่อน ๆ เป็นสีสัน และมีกลิ่นหอมสดคล้ายแอปเปิล ได้เป็นมิโซะรสลึกกลมกล่อม ในจังหวัดโทคุชิมะ นิยมนำไปย่างเป็นยากิมิโซะ และกินเป็นโอคาซุมิโซะ มิโซะกับข้าวคู่ข้าวสวย

คู่ควรกับเจ้าเมือง

โกเซ็นแปลว่าสำรับของเจ้าเมือง เจ้าเมืองแห่งแคว้นอาวะ หรือโทคุชิมะในปัจจุบัน ใช้มิโซะนี้ในสำรับ และว่ากันว่านำไปให้เจ้าเมืองอื่น ๆ ได้ชิม ชื่อเสียงจึงแพร่ไป

เพราะต้นคราม

สมัยเอโดะ เจ้าเมืองส่งเสริมการทำเกลือและการปลูกคราม ครามต้องใส่ปุ๋ยมาก ธาตุอาหารที่เหลือในดินทำให้ถั่วเหลืองที่ปลูกตามหลังออกมาดี ถั่วเหลือง เกลือ และข้าวของท้องถิ่นจึงรวมกันเป็นอุตสาหกรรมมิโซะ ช่วงกลางทศวรรษ 1960 ถึงต้นทศวรรษ 1970 ผู้ผลิตหันมาใช้ยีสต์ที่จังหวัดพัฒนา และตั้งมาตรฐานวัตถุดิบร่วมกัน คุณภาพจึงสม่ำเสมอขึ้น