Pai Yipon

เรื่องเล่ามรดกญี่ปุ่น

เรื่องเล่าเครื่องเขินโอกุนัมบุ บ้านเกิดยางรักของญี่ปุ่น

“奥南部”漆物語

ริมแม่น้ำอัปปิทางเหนือของอิวาเตะ ช่างกรีดยางรัก ช่างกลึงไม้ และช่างลงรัก ทำงานเคียงกันมาหลายร้อยปี ยางรักโจโบจิขึ้นชื่อเรื่องใสและแข็งแรง วันนี้คิดเป็นราวสามในสี่ของยางรักที่ผลิตในญี่ปุ่น และใช้บูรณะสมบัติชาติอย่างวัดคินคาคุจิ

ข้อมูลสำคัญ

ธีม
ป่าไม้และงานไม้, ผ้าและสีย้อม
ยุค
ยุคเอโดะ, ยุคเมจิ
ภูมิภาค
โทโฮกุ
ชื่อทางการภาษาญี่ปุ่น
“奥南部”漆物語
ชื่อรองทางการภาษาญี่ปุ่น
~安比川流域に受け継がれる伝統技術~
พื้นที่ตามทะเบียน (ภาษาญี่ปุ่น)
岩手県(二戸市,八幡平市)

หน้าเว็บทางการ (ภาษาญี่ปุ่น) (เปิดในแท็บใหม่)

เรื่องเล่าของมรดกนี้

หุบแม่น้ำสายเดียวทำได้ครบ ช่างกรีดยางรักจากต้นรักรอบโจโบจิ ช่างกลึงไม้ทำถ้วยทางต้นน้ำ แล้วช่างลงรักก็เคลือบ เชื่อกันว่าเครื่องเขินที่นี่เริ่มที่วัดเท็นไดจิ วัดที่สร้างในยุคนารา ถ้วยเรียบง่ายของพระกลายเป็นสไตล์เรียบ ใช้งานจริงของโจโบจินุริ แคว้นโมริโอกะคุ้มครองต้นรัก ถึงขั้นเตือนว่าขุนนางที่ปล่อยให้ต้นรักตายจะถูกลงโทษ

หลังสงคราม พลาสติกราคาถูกและยางรักนำเข้าเกือบทำให้อาชีพนี้หายไป แต่ตั้งแต่ปี 1975 คนในพื้นที่ร่วมกันฟื้นฟู แต่ละฤดู ตั้งแต่มิถุนายนถึงพฤศจิกายน ช่างหนึ่งคนกรีดราว 200 ต้น และต้นหนึ่งให้ยางรักแค่ราว 200 มิลลิลิตร ประมาณขวดนมหนึ่งขวด ยางรักโจโบจิใช้บูรณะคนจิกิโดของวัดชูซนจิ วัดคินคาคุจิ และศาลเจ้านิกโก้โทโชกู และปี 2020 การกรีดยางรักก็เป็นส่วนหนึ่งของทักษะช่างก่อสร้างดั้งเดิมที่ยูเนสโกขึ้นทะเบียน

ไปดูอะไรดี

วางแผนเที่ยวด้วยคู่มือเที่ยวอิวาเตะ และดูที่เที่ยวสายวัดและศาลเจ้าเพิ่ม

รู้ไว้ก่อนไป

  • มาช่วงมิถุนายนถึงพฤศจิกายน จะได้เห็นช่างกรีดยางรักทำงาน
  • มองหาถ้วยโจโบจินุริเรียบ ๆ ที่ทำตามสไตล์เรียบง่าย ใช้งานจริง แบบถ้วยของพระในวัด
  • มองหาชุดถ้วยซ้อนที่เรียกว่าโอยามะโกกิ สไตล์วัดแบบโบราณ

คำถามที่คนไทยถามบ่อย

ยางรักโจโบจิพิเศษยังไง

ใส ยึดเกาะดี และแข็ง ใช้บูรณะสมบัติชาติ และคิดเป็นราว 75% ของยางรักที่ผลิตในญี่ปุ่น

ต้นรักหนึ่งต้นให้ยางรักเท่าไร

เฉลี่ยราว 200 มิลลิลิตร ประมาณขวดนมหนึ่งขวด เก็บตลอดหนึ่งฤดู

มาจากที่ไหน

เรื่องเล่ามรดกอื่นในพื้นที่เดียวกัน

ของดีประจำถิ่นจากพื้นที่เดียวกัน

หัตถกรรมจากพื้นที่เดียวกัน

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

เที่ยวญี่ปุ่นแบบอื่น