กินมังสวิรัติและวีแกนในญี่ปุ่น: กินอะไรได้ และสั่งอาหารยังไง

ปัญหาใหญ่: ปลาที่ซ่อนอยู่

อาหารญี่ปุ่นใช้เนื้อสัตว์และปลาเยอะ แม้แต่น้ำสต๊อกและซอสก็มักมีส่วนผสมจากสัตว์ (JNTO (เปิดในแท็บใหม่)) ตัวการหลักคือดาชิ น้ำสต๊อกที่มักทำจากปลาโอแห้ง ใช้ในซุปมิโซะ น้ำซุปเส้น น้ำจิ้ม และผักต้ม การกินมังสวิรัติในญี่ปุ่นไม่แพร่หลายเท่าตะวันตก และคำว่า "เบจิทาเรียน" ที่ยืมมาจากภาษาอังกฤษก็ถูกเข้าใจกว้าง ๆ แค่บอกว่ากินมังสวิรัติอาจไม่พอ (JNTO (เปิดในแท็บใหม่))

ข่าวดีคือ ข้าวและเส้นเป็นฐานของอาหารเกือบทุกมื้อ เต้าหู้มีหลากหลายแบบจนน่าทึ่ง มิโซะกับนัตโตะเป็นอาหารประจำวัน และผักสดกับผักดองตามฤดูหาง่าย (JNTO (เปิดในแท็บใหม่))

สั่งอาหารยังไง

1. พูดให้เจาะจง บอกว่าทานอะไรไม่ได้ ไม่ทานเนื้อสัตว์ อาหารทะเล หรือผลิตภัณฑ์จากสัตว์ รวมถึงดาชิและน้ำสต๊อก (JNTO (เปิดในแท็บใหม่))
2. อธิบายให้ครบ ถ้าพนักงานดูไม่แน่ใจ ย้ำว่า "ไม่ทานเนื้อ" รวมถึงไก่ หมู และปลา (JNTO (เปิดในแท็บใหม่)) คนไทยที่ไม่ทานเนื้อวัวอย่างเดียว ก็บอกให้ชัดว่าไม่ทานเนื้อวัว (กิวนิคุ)
3. พกการ์ด อธิบายเรื่องอาหารเป็นภาษาญี่ปุ่น (JNTO (เปิดในแท็บใหม่))
4. ใช้เมนูรูปภาพ แต่ยังต้องถามเรื่องน้ำสต๊อกและส่วนผสมพื้นฐาน (JNTO (เปิดในแท็บใหม่))
5. จองล่วงหน้า และแจ้งเรื่องอาหาร โดยเฉพาะเซ็ตเมนู (JNTO (เปิดในแท็บใหม่)) หน้าร้านใช้แอปแปลภาษาช่วย

กินอะไรได้บ้าง

เมนูจากคู่มือมังสวิรัติของ JNTO (JNTO (เปิดในแท็บใหม่)) เต้าหู้และฟองเต้าหู้ (ยูบะ) เป็นของขึ้นชื่อของเกียวโต

อาหารวัด: โชจินเรียวริ

อาหารมังสวิรัติของญี่ปุ่นผูกพันกับพุทธศาสนานิกายเซน โชจินเรียวริคืออาหารของพระ ทำจากเต้าหู้และผักตามฤดู ใช้วัตถุดิบไม่ให้เหลือทิ้ง และเชื่อว่าช่วยให้กายและใจสมดุล ดั้งเดิมเป็นวีแกนและไม่ใส่กระเทียมกับหัวหอม เหมือนอาหารเจบ้านเรา แต่บางวัดในปัจจุบันใช้ผลิตภัณฑ์นม จึงควรถามก่อน (JNTO (เปิดในแท็บใหม่)) โชจินเรียวริแทบจะมีแค่ในวัด วิธีที่ดีที่สุดคือค้างที่ชุคุโบ หรือที่พักในวัด (JNTO (เปิดในแท็บใหม่)) ดูวัดที่น่าไปได้ในวัดและศาลเจ้า

ค่าที่พักชุคุโบมักรวมอาหารเย็นและอาหารเช้าแล้ว และบางวัดรับแต่เงินสด ถามเรื่องการจ่ายเงินไว้ตั้งแต่ตอนจอง (JNTO (เปิดในแท็บใหม่)) JNTO แนะนำวัดที่จองเป็นภาษาอังกฤษได้ เช่น โคยะซังในวากายามะ วัดโชเรกิจิ และวัดชิชาคุอินในเกียวโต (JNTO (เปิดในแท็บใหม่)) จะจองมื้ออาหารที่วัดหรือร้านเล็ก ๆ ก็ตาม ควรไปให้ตรงเวลาหรือยกเลิกล่วงหน้านาน ๆ เพราะหลายที่ซื้อวัตถุดิบสดตามจำนวนที่จอง (JNTO (เปิดในแท็บใหม่))

หาร้านมังสวิรัติและวีแกน

• สติกเกอร์ หลายร้านติดสติกเกอร์วีแกนหรือมังสวิรัติที่ออกโดย Japan Vegan Society, VegeProject Japan หรือ Japan Vegetarian Association (JNTO (เปิดในแท็บใหม่))
• เว็บค้นร้าน JNTO แนะนำ HappyCow, Vegewel และ Japan VegeMap สำหรับหาร้านในเมืองที่ไป (JNTO (เปิดในแท็บใหม่))
• ร้านสมัยใหม่ในเมือง โตเกียว โอซาก้า และเกียวโตมีร้านวีแกนที่ทำชีสเต้าหู้ ราเมงวีแกน และเนื้อจากพืช (JNTO (เปิดในแท็บใหม่))
• เรียวกัง นอกเมืองใหญ่ เรียวกังหลายแห่งทำอาหารมังสวิรัติเต็มสำรับให้ได้ถ้าแจ้งรายละเอียดล่วงหน้า (JNTO (เปิดในแท็บใหม่)) ดูใน คู่มือออนเซ็น

ของในร้านสะดวกซื้อที่พึ่งได้

ร้านสะดวกซื้อเป็นแหล่งของกินมังสวิรัติที่หลายคนคาดไม่ถึง (JNTO (เปิดในแท็บใหม่))

• ข้าวปั้น ไส้บ๊วยดอง (อุเมะโบชิ) หรือสาหร่ายคอมบุ ไส้อื่นหลายอย่างมีปลา
• อินาริซูชิ ถั่วแระ ถั่วแพ็ก และสลัดผักธรรมดา
• นัตโตะ ได้โปรตีน แต่ซอสที่แถมมามักเป็นดาชิ
• ถ้ากินมังสวิรัติแบบทานไข่และนมได้ มีชีส ไข่ และขนมปังให้เลือกเพิ่ม
• คนกินวีแกนบางคนพกซีอิ๊วขวดเล็กไปเอง ได้รสชาติโดยไม่มีปลา (JNTO (เปิดในแท็บใหม่))

ข้อจำกัดด้านอาหารอื่น ๆ

ถ้ากินฮาลาล ดู คู่มืออาหารฮาลาล เคล็ดลับเรื่องน้ำสต๊อกและซอสใช้ได้เหมือนกัน ส่วนอาหารโคเชอร์หายากกว่า แทบไม่มีร้านเฉพาะเลย (JNTO (เปิดในแท็บใหม่)) เรื่องอื่น ๆ ของทริปดูได้ใน มารยาทญี่ปุ่น และ เตรียมของไปญี่ปุ่น